Rik van de Westelaken over audioboeken

Rik van de Westelaken is al jaren het vertrouwde gezicht van het NOS Journaal. In maart trad hij toe tot het genootschap van Wie is de Mol?-winnaars. En daarnaast is hij ook voorlezer. Het eerste boek dat hij voorlas was Oud worden zonder het te zijn van Rudi Westendorp. Daarna volgende al snel het spannende De tweede november van Tomas Ross en deze week is de nieuwe roman Alleen maar helden van Charles Lewinksy verschenen. En Rik is alweer bezig met zijn vierde boek: Galveston van Nic Pizzolati. Een gesprekje over audioboeken.

rik van de westelaken
Foto: NOS/Stefan Heijdendael

Hoi Rik, je hebt net Alleen maar helden, de nieuwe roman van Charles Lewinksy, voorgelezen. Wat vond je van het boek?
Alleen maar helden was echt een geweldig boek om voor te lezen. Het is een spannende roman over de Duitse filmindustrie rond de Tweede Wereldoorlog. Het is van a tot z fictie, maar soms lijkt het net een documentaire. Het boek bestaat uit dagboekfragmenten, interviews, verhalen, krantenartikelen en fictieve wikipediapagina’s. Al die verschillende genres zijn een uitdaging om voor te lezen. Vooral aan de hilarische interviews met Titi – een voormalige actrice die soms cynisch en dan weer emotioneel terugkijkt op haar leven – heb ik veel plezier beleefd.

Je hebt nu al drie audioboeken voorgelezen. Hoe kwam je op het idee om voorlezer te worden?

Het leek mij gewoon heel leuk. Ik was als kleine jongen altijd al met cassetterecorders bezig: verhaaltjes voorlezen en hoorspelen maken. Je had toentertijd bijvoorbeeld de Dik Voormekaar show op de radio. Dat was heel creatief gemaakt, met heel veel stemmetjes en geluidjes, daar kon je een hele wereld bij fantaseren.

Bij het voorlezen van audioboeken kun je natuurlijk wat minder ver gaan, qua stemmetjes. Vind je dat jammer?
Nou ja, ik ben geen acteur, dus ik ben ook niet heel goed in stemmetjes. Maar ik vind het wel erg leuk om een verhaal te vertellen. En een spannend verhaal vertel je op een andere manier dan een verdrietig verhaal. Ik probeer als ik voorlees altijd iets toe te voegen aan de tekst. Een bepaald gevoel, een bepaalde spanning.

Vind je voorlezen net zo leuk als je had verwacht dat het zou zijn?
Ik vind het heel leuk en spannend om te doen, maar ik vind het ook wel moeilijk. De schrijver van een boek schrijft natuurlijk niet altijd met in zijn achterhoofd het idee dat het ook voorgelezen moet worden. Dialogen zijn af en toe ook best moeilijk. Bij een boek zie je als lezer wie er aan het woord is. Bij een audioboek zie je dat niet en is het mijn taak om dat duidelijk over te brengen.

Wat gebeurt als het niet goed gaat?
Dan doe ik het opnieuw. En nog een keer, en nog keer…

En dan nog steeds naturel?
Nou ja, dat probeer ik wel. Iedere schrijver heeft uiteraard zijn eigen stijl. Je komt altijd woorden en beschrijvingen tegen die je zelf nooit zou gebruiken. Maar dat moet bij het voorlezen natuurlijk niet te horen zijn.

Is er iets wat je nooit zou kunnen voorlezen?
Ik denk dat ik niet een boek zou kunnen voorlezen dat bepaalde ideologieën zou vertegenwoordigen waarin ik mij niet kan vinden. Maar net zoals in de literatuur alles zou moeten kunnen, vind ik dat je dat ook elk boek moet kunnen voorlezen. Alles wat binnen het spectrum van wat in mijn ideologie van een vrije wereld past, dat kan ik voorlezen. Of dat nu seks is of extreem geweld, dat hoort dan bij het boek.

Mag je van je werkgever – de NOS – wel alles voorlezen? Je bent natuurlijk de presentator van het Journaal.
Ik overleg natuurlijk wel. Zeker als ik gevraagd zou worden voor een of ander zeer omstreden boek, dan zal ik dat wel eerst moeten overleggen.

Het NOS Journaal is eigenlijk ook gewoon voorlezen natuurlijk. Lijkt audioboeken voorlezen daar een beetje op?
In beide gevallen is het belangrijk dat het verhaal overkomt. Maar afgezien daarvan is het totaal verschillend. De teksten die ik bij Het Journaal breng zijn journalistiek, geen literatuur. Het is zaak dat je in zo’n kort mogelijk tijd zo duidelijk mogelijk vertelt wat er is gebeurd. En daarvoor gebruik je zeer beperkt vocabulaire. Veel van die teksten schrijf ik zelf, waardoor ik precies weet wat gaat er komen, wat het ritme is van de zinnen en hoe het het beste klinkt. Bij het voorlezen van een roman is het toch veel meer emotie, je brengt meer kleur aan. En die kleur kun je niet in het nieuws stoppen.

Heb je een favoriet boek dat je zou willen voorlezen?
Ik heb wel een favoriet boek, maar dat zou ik niet kunnen voorlezen; Sprakeloos van de Vlaamse schrijver Tom Lanoye. Zijn taal is fantastisch, hij heeft zo’n mooi taalgebruik. Maar dat kan je als Nederlander bijna niet voorlezen. Het is een prachtig boek, heel ontroerend.

Rik van de Westelaken over audioboeken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s